ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ಕಾರು ಖರೀದಿಸುವುದು, ವ್ಯವಹಾರ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎದುರಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ — ಸಾಲಗಾರ ಅಚಾನಕ್ ನಿಧನರಾದರೆ, ಆ ಸಾಲದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? ಜಾಮೀನುದಾರ, ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಪಾತ್ರ ಏನು? ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು? ಇವುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಯಮಗಳಿವೆ.
ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಗೃಹ ಸಾಲ, ಕಾರು ಸಾಲ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ, ಮತ್ತು ಸಾಲ ವಿಮೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಸಾಲಗಾರನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಸಾಲಗಾರ ಸತ್ತ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ:
- ಮೊದಲು ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ (Co-borrower) ಇದ್ದರೆ ಅವರಿಂದಲೇ ಪಾವತಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
- ಸಹ-ಸಾಲಗಾರರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವರು ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜಾಮೀನುದಾರ (Guarantor)ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಜಾಮೀನುದಾರರು ಪಾವತಿಗೆ ಮುಂದಾಗದಿದ್ದರೆ, ಸಾಲದ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಮಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಸಾಲಕ್ಕೆ ವಿಮೆ (Loan Insurance) ಇದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯೇ ಉಳಿದ ಸಾಲವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ.
ಗೃಹ ಸಾಲ (Home Loan) – ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ
ಮನೆ ಅಥವಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗೃಹಸಾಲವು “ಸಿಕ್ಯುರ್ಡ್” ಲೋನ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಸಾಲದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮನೆವೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಭದ್ರತೆ.
ಸಾಲಗಾರ ಸತ್ತ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮಗಳು:
- ಗೃಹಸಾಲ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೊದಲು ಸಹ-ಸಾಲಗಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಹ-ಸಾಲಗಾರರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವರು ಅಸಮರ್ಥರಾದರೆ, ಜಾಮೀನುದಾರರನ್ನು ಪಾವತಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮನೆ ಸಾಲದ EMI ಪಾವತಿಯಾಗದೆ ಹೋದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೇರವಾಗಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಇದು ತಕ್ಷಣ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ 60–90 ದಿನಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು EMI ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಲೋನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಇದ್ದರೆ?
ಅಧಿಕাংশ ಗೃಹ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಈಗ “ಹೋಮ್ ಲೋನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್” ಅಥವಾ “ಲೋನ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್” ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ:
- ಸಾಲಗಾರ ಸಾವಿಗೊಳಗಾದಾಗ ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯೇ ಪೂರ್ಣ ಸಾಲವನ್ನು ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಮನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಗೃಹಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಲೋನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ.
ಕಾರು ಸಾಲ (Car Loan) – ವಾಹನವೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಸ್ತಿ
ಕಾರು ಸಾಲವು ಕೂಡ ಸಿಕ್ಯುರ್ಡ್ ಲೋನ್ Divisiónಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ವಾಹನವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸಾಲಗಾರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ:
- ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು EMI ಮುಂದುವರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ವಾಹನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.
- ವಾಹನವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಹರಾಜಿನ ಮೊತ್ತ ಸಾಲಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಂದರೆ?→ ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನುದಾರರಿಂದಲೇ ಕೇಳಬಹುದು.
ಕುಟುಂಬ ಪಾವತಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ?
ಕುಟುಂಬವು “ಇದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೂ, ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರು ವಾಹನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಇದ್ದರೆ?
ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಕಾರು ಲೋನ್ಗೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಸಾಲವನ್ನು ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯೇ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ (Personal Loan) – ಜಾಮೀನಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ (Personal Loan) ಜಾಮೀನಿಲ್ಲದ ಸಾಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು “ಅನ್ಸಿಕ್ಯುರ್ಡ್” ಲೋನ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ.
ಸಾಲಗಾರ ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ:
- ಮೊದಲು ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ ಇದ್ದರೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೊಣೆ.
- ಬಳಿಕ ಜಾಮೀನುದಾರರಿಂದ ಪಾವತಿ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಜಾಮೀನುದಾರರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಕೇಳಬಹುದು.
ಕುಟುಂಬ ಪಾವತಿಸಲೇ ಬೇಕೇ?
ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ:
➡ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಮೃತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಬಾಧ್ಯರಾಗಿಲ್ಲ,
ಅವರು ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನುದಾರರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ.
ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಥಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇದನ್ನು NPA (Non-Performing Asset) ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಾಲವನ್ನು “ಬ್ಯಾಡ್ ಲೋನ್” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಒತ್ತಡ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಲ ವಿಮೆಯ ಮಹತ್ವ (Loan Insurance)
ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಗೃಹಸಾಲ, ಕಾರು ಸಾಲ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಲೋನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು EMIಗೂ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಲಾಭಗಳು:
- ಸಾಲಗಾರ ಸಾವಾಯಿತೆಂದರೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯೇ ಸಾಲವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ
- ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಷ್ಟ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ
- ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಒತ್ತಡ ಬರುವುದಿಲ್ಲ
- ಆಸ್ತಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ:
- ಗೃಹ ಲೋನ್
- ಕಾರ್ ಲೋನ್
- ವ್ಯವಹಾರ ಲೋನ್
- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲೋನ್
ಇವುಗಳಿಗೆ ಲೋನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ.
ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹೊಣೆ – ಯಾವಾಗ ಮಾತ್ರ?
ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆಗುವುದು ಕೇವಲ ಮೂವರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ:
- ಅವರು ಸಹ-ಸಾಲಗಾರರಾಗಿದ್ದರೆ
- ಅವರು ಜಾಮೀನುದಾರರಾಗಿದ್ದರೆ
- ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪೈತೃಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ
→ ಬಾಂಕ್ ಆ ಆಸ್ತಿ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಬಹುದು
ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಮೃತರ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಾಧ್ಯರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳು
- ಸಾಲಗಾರ ಸತ್ತರೆ ಸಾಲ ಅಡಗಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ
- ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಬಲವಂತದ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ
- ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ / ಜಾಮೀನುದಾರರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿನ ಆಸ್ತಿ/ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು
- ಸಾಲ ವಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾಲ ಸ್ವಯಂ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಕುಟುಂಬ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದಿರುವ ಆಸ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಸೀಜ್ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ
ಸಾಲಗಾರ ಸಾವಿಗೊಳಗಾದಾಗ ಸಾಲ ಯಾರು ತೀರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾಲದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಮೀನುದಾರರ ύಪಸ್ಥಿತಿ, ಸಹ-ಸಾಲಗಾರರ ύಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು.loan insurance ಇರುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಬಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗೃಹಸಾಲ, ಕಾರು ಸಾಲ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಲೋನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕ್ರಮ.
