ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

![]()


ಬೆಂಗಳೂರು: ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ – “ಮನೆಯ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳದ್ದೇ, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿಯಿತು” ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ. ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುವುದು ಅಪರೂಪ.
ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ – ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ Hindu Succession Act, 1956 ಮತ್ತು ಅದರ 2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಂತರ, ಮಗಳಿಗೆ ಮಗನಷ್ಟೇ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ 2020ರಲ್ಲಿ Supreme Court of India ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಹಲವು ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
‘ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ’ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ತಂದೆ ಸ್ವತಃ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಭಾಗವಾಗದೆ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆಸ್ತಿ – ಮುತ್ತಜ್ಜ, ಅಜ್ಜ, ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಾತನ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಜಮೀನು, ಮನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಆಸ್ತಿಗಳು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗದೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ, ಅವು ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ‘ಕೋಪಾರ್ಸನರ್’ಗಳಿಗೆ (Coparceners) ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
1956ರ ಕಾನೂನು: ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಕಾಲ
Hindu Succession Act, 1956 ಜಾರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜನ್ಮತಃ ಹಕ್ಕು ಇತ್ತು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ‘ಸದಸ್ಯೆ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಕೋಪಾರ್ಸನರ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಅಂದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮಗಳು ಪಾಲು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮದುವೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಆಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿದಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.
2005: ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ
2005ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಯಿತು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ “ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗನಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಕೋಪಾರ್ಸನರ್” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಂದರೆ,
- ಮಗನಿಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
- ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲು.
- ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ.
ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಯಿತು. ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಬಲ ನೀಡಿತು.
2020ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು: ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತೆರೆ
2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಬಳಿಕ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತ್ತು: “ಒಂದು ವೇಳೆ ತಂದೆ 2005ರ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ತೀರಿಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?”
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ 2020ರಲ್ಲಿ Supreme Court of India ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗಾಗಿದೆ:
“ಮಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ತಂದೆ 2005ರ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ತೀರಿಹೋಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿ ಭಾಗವಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಮಗಳು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.”
ಇದರರ್ಥ, ತಂದೆ 1990ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಆಸ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ ತನ್ನ ಪಾಲು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲೇಬೇಕಾದ 5 ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕುಗಳು
1. ಸಮಾನ ಪಾಲಿನ ಹಕ್ಕು
ಆಸ್ತಿ ವಿಭಾಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಪಾಲು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಿಗಬೇಕು. ಕಾನೂನು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2. ಮದುವೆ ಅಡ್ಡಿಯಲ್ಲ
ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಹೋದರೂ, ತಂದೆಯ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವಳ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
3. ಆದಾಯದಲ್ಲೂ ಹಕ್ಕು
ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಬರುವ ಬಾಡಿಗೆ, ಬೆಳೆ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಇತರ ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.
4. ಸ್ವಂತ ಪಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ಮಗಳಿಗೆ ಬಂದ ಪಾಲನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು, ದಾನ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ವಿಲ್ ಬರೆಯಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿದೆ.
5. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಹಕ್ಕು
ಕುಟುಂಬದವರು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ, ಮಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಬಹುದು.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
✔ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-acquired Property)
ತಂದೆ ಸ್ವತಃ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ‘ವಿಲ್’ ಮೂಲಕ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ತೀರಿಹೋದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿ ಪತ್ನಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
✔ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರ
ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನುಗಳಿವೆ.
✔ ಹಕ್ಕು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ
ಮಗಳು ಲಿಖಿತವಾಗಿ, ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ್ ಡೀಡ್ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂದೇಶ
ಕಾನೂನು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದೆ. ಇಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಕೇವಲ ಕುಟುಂಬದ ‘ಅತಿಥಿ’ ಅಲ್ಲ; ಅವಳು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಳ್ಳ ವಾರಸುದಾರಳು.
ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ಮಗನಷ್ಟೇ ಹಕ್ಕು ಇದೆ ಎಂಬುದು ಈಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಮನೋಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರಬೇಕು.ಆಸ್ತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಕಾಲ ಮುಗಿದಿದೆ. ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಬಲವಾದವು. ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ – ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ.